Γλωσσική ανάλυση LADO για ομιλητές από το Σουδάν και το Νταρφούρ

Η γλωσσική ανάλυση για τον προσδιορισμό της καταγωγής (LADO) ζητείται όταν μια αρχή μετανάστευσης αμφιβάλλει για τον τόπο όπου μεγάλωσε ένας αιτών και τα έγγραφα δεν μπορούν να λύσουν την αμφιβολία. Στους φακέλους από το Σουδάν αυτό είναι σύνηθες: πολλά αρχεία χάθηκαν στον πόλεμο, οι ταυτότητες έμειναν πίσω στη φυγή, και τα χαρτιά που φτάνουν είναι συχνά φωτογραφίες. Η ανάλυση μπορεί να ζητηθεί στο αρχικό στάδιο της αίτησης ασύλου, σε επανεξέταση ή σε προσφυγή ασύλου.

Για τους μη αραβικούς πληθυσμούς του Νταρφούρ το ερώτημα έχει ιδιαίτερο βάρος. Οι Φουρ, οι Μασαλίτ και οι Ζαγάουα ζουν και στις δύο πλευρές των συνόρων Σουδάν και Τσαντ, πολλοί πέρασαν χρόνια σε καταυλισμούς του ανατολικού Τσαντ και άλλοι διέσχισαν τη Λιβύη και τη Μεσόγειο. Όταν η αρχή υποστηρίζει ότι κάποιος είναι στην πραγματικότητα Τσαντιανός, η έκθεση LADO εξετάζει αν η ομιλία του δείχνει γλωσσική κοινωνικοποίηση στο Νταρφούρ ή σε περιοχή του Τσαντ, πάντα ως αιτιολογημένη γνώμη ειδικού και όχι ως απόδειξη.

Τα σουδανικά αραβικά μιλιούνται στο κεντρικό και βόρειο Σουδάν, με την ομιλία του Χαρτούμ και του Ομντουρμάν ως ευρέως κατανοητό πρότυπο. Στο Νταρφούρ και στο Κορντοφάν όμως ακούγονται αραβικά τύπου μπαγκάρα, συγγενικά με τα αραβικά του Τσαντ, ενώ στο Νότιο Σουδάν κυκλοφορούν τα αραβικά της Τζούμπα, μια χωριστή γλώσσα επαφής με αραβική βάση. Ο αναλυτής εξετάζει σε ποιο από αυτά τα πεδία ανήκει η ομιλία, μέσα από την ποιότητα των φωνηέντων και των συμφώνων, τον επιτονισμό, τη γραμματική, το λεξιλόγιο και τις στερεότυπες εκφράσεις.

Η διάκριση από τα αραβικά του Τσαντ βρίσκεται συχνά στο κέντρο της υπόθεσης. Οι δύο ποικιλίες είναι συγγενικές και μοιράζονται γνωρίσματα, αλλά δεν ταυτίζονται. Τα αραβικά του Τσαντ είναι η κοινή γλώσσα των αγορών της Ντζαμένα και της συνεννόησης ανάμεσα σε εθνοτικές ομάδες, με δάνεια από τοπικές αφρικανικές γλώσσες, και συνυπάρχουν με τα γαλλικά. Δάνεια από γλώσσες του Τσαντ, γαλλικές λέξεις ή μορφές που θυμίζουν την αιγυπτιακή αραβική καταγράφονται και σταθμίζονται χωριστά, σε σχέση με την πορεία ζωής που περιγράφει ο ίδιος ο ομιλητής.

Για πολλούς αιτούντες από το Νταρφούρ τα αραβικά είναι δεύτερη γλώσσα. Τα φουρ έχουν κέντρο τον ορεινό όγκο Τζέμπελ Μάρα και τις περιοχές της Ζαλίνγκεϊ, της Καμπκαμπίγια και της Νυάλα, και είναι τονική γλώσσα, άρα ο τόνος των συλλαβών μπαίνει κι αυτός στην ανάλυση. Τα μασαλίτ έχουν την πατρίδα τους, το Νταρ Μασαλίτ, γύρω από την Ελ Τζενέινα στο δυτικό Νταρφούρ, με ποικιλίες που διαφέρουν λίγο ανάμεσα στο Σουδάν και στο Τσαντ. Τα ζαγάουα, ή μπέρια, μιλιούνται εκατέρωθεν των συνόρων.

Οι τρεις γλώσσες ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους και δεν πρέπει να συγχέονται. Η SILA Linguists® αναθέτει την εξέταση σε αναλυτή που γνωρίζει τη συγκεκριμένη γλώσσα και την περιοχή της και μελετά και τα δύο σκέλη του ρεπερτορίου: τη μητρική γλώσσα και τα αραβικά που ο ομιλητής έμαθε δίπλα της. Ένας Φουρ από χωριό του Τζέμπελ Μάρα μπορεί να μιλά λίγα αραβικά, ενώ όποιος έζησε σε πόλη τα χειρίζεται άνετα. Η εναλλαγή κωδίκων, τα χωριά με όνομα στα φουρ και όνομα στα αραβικά, καθώς και ίχνη αραβικών του Τσαντ ή γαλλικών, εντάσσονται όλα στη συνολική εικόνα.

Το υλικό είναι συνήθως η ηχογράφηση μιας συνέντευξης ή μιας συνομιλίας που οργανώθηκε για την ανάλυση. Ο αναλυτής, φυσικός ομιλητής με γλωσσολογική κατάρτιση που εργάζεται με εποπτεία ειδικού, απομαγνητοφωνεί με προσοχή στα διαλεκτικά γνωρίσματα και εφαρμόζει μεθόδους της δικαστικής φωνητικής, της διαλεκτολογίας και της κοινωνιογλωσσολογίας. Όπου χρειάζεται, οι παρατηρήσεις του στηρίζονται σε μετρήσεις με λογισμικό ακουστικής ανάλυσης, για παράδειγμα στον τόνο των φουρ.

Η δηλωμένη καταγωγή, ας πούμε ένα χωριό κοντά στη Νυάλα, δεν εξετάζεται μεμονωμένα: αντιπαραβάλλεται με άλλες εύλογες καταγωγές, όπως το ανατολικό Τσαντ, το Κορντοφάν ή το Χαρτούμ, και με το ιστορικό του ομιλητή, δηλαδή χρόνια σε καταυλισμό, εργασία στη Λιβύη ή διαμονή στην Αίγυπτο. Η γραπτή έκθεση ειδικού περιγράφει τις μεθόδους, παρουσιάζει τα ευρήματα, συζητά τις εναλλακτικές εξηγήσεις και δηλώνει με ειλικρίνεια τα όρια της βεβαιότητας. Η εργασία γίνεται με αμεροληψία και αυστηρή δεοντολογία.

Η αξιολόγηση ιθαγένειας κινείται σε εθνικό επίπεδο: ελέγχει αν το γλωσσικό ρεπερτόριο, οι γνώσεις για τους θεσμούς και τα έγγραφα ενός προσώπου συνάδουν με το Σουδάν. Η LADO κατεβαίνει σε επίπεδο περιοχής και κοινότητας. Στο Νταρφούρ οι δύο προσεγγίσεις συμπληρώνουν η μία την άλλη, γιατί τα σύνορα με το Τσαντ διασχίζουν γλωσσικές κοινότητες. Ένας Ζαγάουα μιλά την ίδια μητρική με τον γείτονα της άλλης πλευράς· η διαφορά φαίνεται συχνότερα στα αραβικά του, στο σχολείο που περιγράφει και στη διοικητική ορολογία που γνωρίζει. Τη γνώμη τη διατυπώνουν οι γλωσσολόγοι, την απόφαση την παίρνει η αρμόδια αρχή.

Μια υπόθεση από το Νταρφούρ χρειάζεται σχεδόν πάντα και άλλες γλωσσικές υπηρεσίες. Διαθέτουμε διερμηνείς σουδανικών αραβικών, φουρ, μασαλίτ και ζαγάουα για συναντήσεις με τον δικηγόρο, συνεντεύξεις και ακροάσεις: δια ζώσης, μέσω βίντεο στην εφαρμογή SILA Linguists® ή τηλεφωνικά όλο το εικοσιτετράωρο, κάθε μέρα του χρόνου, με διερμηνέα άνδρα ή γυναίκα κατόπιν αιτήματος. Τα σουδανικά έγγραφα, γραμμένα στην πρότυπη αραβική, και τα τσαντιανά, στα γαλλικά ή στα αραβικά, λαμβάνουν επίσημη μετάφραση στη μορφή που δέχονται οι ελληνικές και κυπριακές αρχές. Η απομαγνητοφώνηση και μετάφραση ηχογραφημένων συνεντεύξεων, με χρονοσημάνσεις, επιτρέπει να συγκριθεί τι ειπώθηκε με όσα καταγράφει η έκθεση.

Οι εκθέσεις για ομιλητές από το Σουδάν που συντάσσουν οι ελεγμένοι, εκπαιδευμένοι και καταρτισμένοι αναλυτές μας είναι διαθέσιμες σε δικηγόρους, ΜΚΟ και αιτούντες άσυλο σε Ελλάδα και Κύπρο, και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη διαδικασία ασύλου, στις προσφυγές και ενώπιον δικαστηρίων όταν τις ζητά ο νόμιμος εκπρόσωπος. Τέτοια ερωτήματα τίθενται στις διαδικασίες ασύλου σε Ελλάδα, Κύπρο και σε όλη την Ευρώπη, και συχνά χρειάζεται ανεξάρτητη δεύτερη γνώμη όταν μια υπάρχουσα έκθεση τοποθετεί τον εντολέα στο Τσαντ. Με τη SILA Linguists® έχετε μία ομάδα έργου για ανάλυση, διερμηνεία και μετάφραση, ελεγμένους εξειδικευμένους γλωσσολόγους, συμφωνίες εμπιστευτικότητας και τήρηση του ΓΚΠΔ.